Sygn. akt XIII 1U 723/20 

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 

Dnia 2 listopada 2020 r. 

Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sekcja ds. odwołań od decyzji zmniejszających wysokość emerytur i rent byłym funkcjonariuszom pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa w składzie: Przewodniczący: sędzia Małgorzata Kornaszewska-Kostaniak 
po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2020 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym sprawy E.Ł. następcy prawnego M. R.- przeciwko Dyrektorowi Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie o waloryzację renty rodzinnej MSWiA na skutek odwołania E.Ł. następcy prawnego M. R.- od decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie z dnia 28/02/2018 r. nr (…) 1.zmienia zaskarżoną decyzję i przyznaje E. Ł. prawo do wypłaty policyjnej renty rodzinnej należnej M. R. po waloryzacji od 1 marca 2018 r., wyliczonej wskaźnikiem waloryzacji na poziomie 102,98% od wysokości renty ustalonej przed dniem 1 października 2017 r. 2. zasądza od Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie na rzecz E.Ł. kwotę 180 ( sto osiemdziesiąt 0 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego SSO Małgorzata Kornaszewska-Kostaniak 

 UZASADNIENIE 

Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie decyzją z 28 lutego 2018 r. (ozn. (…)) dokonał ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej po waloryzacji dla M.R. po zmarłym funkcjonariuszu, określając jej wysokość od dnia 1 marca 2018 r. na kwotę 1799,26 zł.
Podstawą wydania tej decyzji był art. 5 ust. 3, art. 6 w zw. z art. 24a ust. 2 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biuro Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jednolity z dnia 6 maja 2016 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270). W świetle powołanego przepisu, w przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, że wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a ww. ustawy. 
Wysokość tak ustalonego świadczenia nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Kwota ta w momencie wydania zaskarżonej decyzji, po jej waloryzacji od 1 marca 2018 r. wynosiła 1799,26 zł brutto . M.R. odwołała się od w/w decyzji, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie odwołującej świadczenia w zwaloryzowanej wysokości.
Strona odwołująca się podniosła, że zaskarżona decyzja została wydana m.in. na podstawie przepisów prawa niezgodnych z art. 2, art. 10, art. 30, art. 32 ust. 1 i ust. 2, art. 67 ust 1 w zw. z art. 31 ust. 3, art. 42 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a także sprzecznych z wiążącymi Polskę aktami prawa międzynarodowego. 
Odwołująca wniosła o skorzystanie przez Sąd z zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji, przywołanych przepisów systemu prawnego, a tym samym nie stosowanie w stosunku do niej ustawy stanowiącej wg niej rodzaj zbiorowej sankcji przeciwko osobom, które miały jakikolwiek związek ze służbą w organach bezpieczeństwa i która nie ma nic wspólnego z zasadą sprawiedliwości społecznej. 2 M.R. odwołała się od decyzji ustalającej wysokość świadczenia począwszy od dnia 1 października 2017 r. w związku z wejściem w życie ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270). Zakład Emerytalno – Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie w odpowiedzi na odwołanie w niniejszej sprawie wniósł o oddalenie odwołania i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. 
W toku postępowania w sprawie odwołująca się M.R. zmarła w dniu 25 stycznia 2019 r. ( akt zgonu k .17 a.s.) a w jej miejsce wstąpiła córka E.Ł. ( k.18 a.s.), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego ( k .19 a.s pełnomocnictwo). 

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: Decyzją Dyrektora Zakładu Emerytalno – Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie z dnia 31 lipca 2015 r. (k.1 a.r. akt sprawy XIII 1U 476/19) przyznano M.R. prawo do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym mężu S. R., byłym funkcjonariuszu policji. Mąż odwołującej S.R. przed śmiercią uprawniony był do emerytury policyjnej i legitymował się wysługą emerytalną w wymiarze ponad 38 lat . Służbę zakończył 15 marca 1990 r. ( vide świadectwo k 27 -28 a.s i decyzja k 1 a.r. akt sprawy XIII 1U 476/19 ). W związku z wejściem w życie ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270) organ rentowy otrzymał informację nr (…) z Instytutu Pamięci Narodowej o przebiegu służby S.R. na rzecz totalitarnego państwa w okresie od 25 czerwca 1948 r. do 14 grudnia 1954 r. Za ten okres służby jego tzw. wysługa emerytalna została policzona wskaźnikiem po 0 % za każdy rok służby. Wobec powyższego Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w Warszawie decyzją z 25 lipca 2017 r. (ozn. (…)) dokonał ponownego ustalenia wysokości renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu, określając jej wysokość od dnia 1 października 2017 r. na kwotę 1956,78 zł. Jednakże wysokość tej renty obniżono do kwoty 1747,19 zł brutto to jest do kwoty przeciętnej renty rodzinnej ogłoszonej przez Prezesa ZUS. Przed 1 października 2017 r. wysokość świadczenia rentowego należnego M.R. wynosiła od 1 marca 2017 r. kwotę 5320,45 zł brutto ( decyzja z 27.02.2017 r. w a.r. akt sprawy XIII 1U 476/19). 
Decyzją zaskarżoną w niniejszym postępowaniu z dnia 28 lutego 2018 r. od dnia 1 marca 2018 r. ustalono nową wysokość policyjnej renty rodzinnej M.R. po waloryzacji. Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2017 r. w sprawie wysokości zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2018 r. ( Dz.U. z 2017 r. poz 1438) wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2018 r. została ustalona na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w poprzednim roku kalendarzowym i zgodnie z Komunikatem Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2018 r. waloryzacja emerytur i rent w 2018 r. Wynosi 102, 98 %. Nowa wysokość renty rodzinnej została obliczona przez podwyższenie dotychczasowej renty rodzinnej przed jej ograniczeniem wskaźnikiem waloryzacji na poziomie 102, 98 % , co dało kwotę świadczenia od 1 marca 2018 r. przed jej ograniczeniem na poziomie 1811,08 zł. Wobec tego, że ustalona po waloryzacji wysokość renty rodzinnej okazała się wyższa od przeciętnej renty rodzinnej ogłoszonej przez prezesa ZUS wobec tego wysokość renty rodzinnej ograniczona została do kwoty 1799,26 zł. tj. przeciętnej renty rodzinnej. 
W sprawie udowodniono, że mąż odwołującej się S.R.: - w okresie od 25 czerwca 1948 r. do 22 września 1949 r. służył w Komendzie Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w J. jako milicjant (dowód: z akt personalnych IPN. k. k. 114 akt sprawy XIII 1U 476/19 ); - od 26 stycznia 1949 r. był kursantem w (…) Kursie Przeszkolenia Komendanta Dyżurnego Dziel. w S. (dowód: z akt personalnych IPN. k. k. 114 akt sprawy XIII 1U 476/19); - od 23 listopada 1949 r. służył w Komendzie Powiatowej Milicji Obywatelskiej w J. jako starszy wywiadowca. (dowód: z akt personalnych IPN. k. k. 114.); - od 18 października 1950 r. został skierowany do rocznej Szkoły Oficerskiej w Centrum Wyszkolenia Milicji Obywatelskiej w S. (dowód: z akt personalnych IPN. k. 114 akt sprawy XIII 1U 476/19 ); W okresie od 8 września 1951 r. pozostawał w dyspozycji KGMO, z dniem 15 września 1951 r. został mianowany na stanowisko oficera śledczego Sekcji (…)Wydziału (…) oddziału (…) KGMO ( str. 114- 150 akt IPN akt sprawy XIII 1U 476/19). - w okresie od 1 lipca 1954 r. do 31 sierpnia 1954 r. pozostawał do dyspozycji Oddziału Kadr Komendy Stołecznej Milicji Obywatelskiej, z dniem 1 września 1954 r. został mianowany na stanowisko referenta na wolnym etacie starszego referenta Sekcji (…) Wydziału (…) Oddziału (…) KGMO (dowód: z akt personalnych IPN. k. 114., pismo IPN k 95 akt sprawy XIII 1U 476/19); 4 - w okresie od 1 grudnia 1954 r. do 14 maja 1955 r. służył w Komendzie Stołecznej Milicji Obywatelskiej jako referent Sekcji (…) Wydziału (…) (dowód: z akt personalnych IPN. k. 114 akt sprawy XIII 1U 476/19). Jednostki, o których mowa powyżej formalnie spełniają kryterium organu totalitarnego państwa, o którym mowa w ustawie w art. 13 b. 
Wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2020 r. w sprawie o sygn. akt XIII 1U 476/19 Sąd Okręgowy w Warszawie XIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję z dnia 25 lipca 2017 r., nr KRR 1108897/WA i przyznał E.Ł. prawo do wypłaty policyjnej renty rodzinnej należnej M.R. w wysokości sprzed 1 października 2017 r. (wyrok k. 20 a.s.). Orzeczenie to nie jest prawomocne. 
Wobec tego, że pod sygnaturą akt XIII 1U 476/19 zarejestrowane było także odwołanie od decyzji z dnia 28 lutego 2018 r. , o której mowa powyżej, a sąd nie objął jej wspólnym rozstrzygnięciem, to zarządzeniem sędziego decyzja ta została wyłączona z akt sprawy XIII 1U 476/19 i zarejestrowana pod sygnaturą XIII1 U 723/20. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w aktach rentowych i w aktach osobowych nadesłanych przez IPN. W ocenie Sądu treść dokumentów nie budzi wątpliwości, nie były one także kwestionowane przez żadną ze stron co do faktycznego przebiegu służby w poszczególnych jednostkach. Zauważyć należy, że ustalone powyżej okoliczności faktyczne w istocie nie były sporne, gdyż strony różniły się jedynie w ocenie prawnej zaistniałych i niespornych zdarzeń.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Na mocy ustawy nowelizującej z 16 grudnia 2016 r., w szczególności jej art. 1, ustawodawca wprowadził do porządku prawnego drugą już (po ustawie z 23 stycznia 2009 r.) regulację sprowadzającą się do obniżenia rent i emerytur osobom, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa PRL. Ustawa nowelizująca, definiując w dodanym do ustawy nowelizowanej art. 13b nowe pojęcie „służby na rzecz państwa totalitarnego”, obniżyła świadczenia emerytalne, przyjmując w nowym art. 15c, że w przypadku osoby, która pełniła „służbę na rzecz totalitarnego państwa” i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: 0% podstawy wymiaru - za każdy rok „służby na rzecz totalitarnego państwa” oraz 2,6 podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, la oraz 2-4 ustawy nowelizowanej. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio (art. 15c ust. 2). Zgodnie z nowelizacją, emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 ustawy nowelizowanej, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Jednocześnie ustawodawca wprowadził ograniczenie, zgodnie z którym wysokość emerytury ustalonej zgodnie z art. 15c ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z 5 Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przy czym w roku 2017 jest to kwota 2 069,02 zł. Ta regulacja spowodowała także niemożność uwzględnienia ponad wyznaczony przez ustawodawcę limit, przy obliczaniu emerytury, okresów zatrudnienia poza służbą mundurową i innych, o których mowa w art. 14 ustawy emerytalnej, które dotychczas doliczało się do wysługi emerytalnej i podwyższały one emeryturę o 1,3% podstawy jej wymiaru. Co więcej, ustawodawca, na mocy nowelizacji z 16 grudnia 2016 r. uchylił także wynikającą z dotychczasowego przepisu art. 15b ust. 2 zasadę, że w przypadku osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. odpowiednio stosuje się m.in. art. 15 ust. 4, stanowiący, że emeryturę podwyższa się o 15% podstawy wymiaru emerytowi, którego inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Obecnie nowy przepis art. 15c ust. 2 stanowi, że odpowiednio stosuje się art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6, przy czym emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. W przypadku rent inwalidzkich wprowadzono podobne mechanizmy ich obniżenia stanowiąc w art. 22a ustawy, że w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, rentę inwalidzką zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa (ust. 1), przy czym wysokość tak ustalonej renty inwalidzkiej nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy (ust.3). Ustawa nowelizująca uregulowała także tryb postępowania w sprawie wydania decyzji ustalających na nowo wysokość świadczeń oraz ustaliła, że od decyzji przysługuje prawo odwołania do właściwego sądu wg przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, a także, że złożenie odwołania od decyzji nie wstrzymuje jej wykonania. Ustawa wprowadziła dodatkowo pewne wyjątki, pozwalające na wyłączenie jej zastosowania jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach lub osoba uprawniona do renty rodzinnej, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła (lub podjęła ją osoba zmarła, po której przysługuje prawo do renty rodzinnej) współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (art. 15c ust. 5, art. 22a ust. 5, art. 24a ust. 4). W art. 24a ust. 5 postanowiono zaś, że obniżenie świadczeń nie może dotyczyć uprawnionych do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który zaginął lub poniósł śmierć po 31 lipca 1990 w związku z pełnieniem służby ale taka przesłanka nie była powoływana w niniejszej sprawie. 
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy w sytuacji, kiedy w okresie między zwolnieniem ze służby funkcjonariusza a ustaleniem prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej przypadały waloryzacje emerytur i rent inwalidzkich, podstawę wymiaru tych świadczeń podwyższa się wskaźnikami wszystkich kolejnych waloryzacji przypadających w tym okresie. Świadczenia te oraz podstawy ich wymiaru podlegają waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z tym że waloryzacja, o której mowa w art. 88 tej ustawy, obejmuje emerytury i renty osób którym prawo do świadczenia ustalono przed dniem 1 marca lub, które nabyły prawo do renty rodzinnej po funkcjonariuszach zmarłych nie później niż w ostatnim dniu lutego (art. 6 ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy). W postępowaniu sądowym, wywołanym odwołaniem od decyzji organu rentowego, zgodnie z systemem orzekania w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń, sąd rozstrzyga o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Skoro zaskarżona decyzja dotyczyła waloryzacji polegającej na przemnożeniu świadczenia przez wskaźnik waloryzacji, a ponadto ograniczenia wysokości świadczenia do średniej renty rodzinnej z powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego, to Sąd Okręgowy badał nie tylko to czy organ rentowy przeliczył emeryturę wnioskodawczyni prawidłowym składnikiem waloryzacji. Jak wielokrotnie podkreśla się w orzecznictwie sądów powszechnych (np. w uzasadnieniu wyroku: Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 8 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa 638/17, Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 23 listopada 2015 r., sygn. akt III AUa 459/15) waloryzacja a co za tym idzie na tej podstawie wydana decyzja jest czynnością formalno-techniczna, polegającą na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji. W związku z tym działaniem matematycznym wg. wskazanego w przepisach wzoru nie dochodzi do zmian w zakresie wysokości samego świadczenia poddawanego waloryzacji a ustalonego w decyzji ustalającej wysokość świadczenia w ogóle, czyli w tym przypadku ustalającej wysokość świadczenia od 1 października 2017 r. bo ta decyzja została przez stronę odwołującą zaskarżona choć nie jest jeszcze ostateczna. 
W niniejszej sprawie argumenty zawarte w odwołaniu odnoszą się jednak nie tylko do okoliczności dotyczących samej waloryzacji, zgodności z prawem procesu waloryzacji świadczenia ale także do zasadności i zgodności z prawem, a przede wszystkim zgodności z Konstytucją przepisów w oparciu, o które została wydana decyzja określająca wysokość świadczenia począwszy od 1 października 2017 r. Ta decyzja nie jest jednak ostateczna zatem w niniejszym postępowaniu dotyczącym odwołania od decyzji waloryzacyjnej aktualne są także analogiczne argumenty, jak te dotyczące decyzji z dnia 25 lipca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie postanowieniem z dnia 27 maja 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. akt XIII 1 U 11007/18 zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności z Konstytucją RP analogicznych przepisów ustawy, zastosowanych przez organ rentowy w decyzji zaskarżonej odwołaniem innego uprawnionego do policyjnej renty rodzinnej na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji ( w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura 7 Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (art. 1 i art. 2). Na skutek tego pytania prawnego zainicjowane zostało przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie o sygn. akt P 16/19.W sprawie tej ani nie wyznaczono składu orzekającego ani nie wskazano nawet przybliżonego terminu jej rozpoznania. Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że dalsze oczekiwanie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie pytania prawnego zadanego TK o zgodność z Konstytucją RP przepisów , w oparciu o które ustalono wysokość rent rodzinnych po byłych funkcjonariuszach, których służbę zakwalifikowano jako służbę na rzecz totalitarnego państwa zdaniem Sądu byłoby nie do pogodzenia z konstytucyjnymi uprawnieniami odwołującej do rozpoznania jej sprawy bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) jak również z uprawnieniem wynikającym z art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284). Odwołująca się w niniejszej sprawie ma prawo do rozpoznania jej sprawy przed sądem w rozsądnym terminie (art. 6 EKPc i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), co w praktyce oznacza rozpoznanie złożonego odwołania w maksymalnym terminie 3 lat, niezależnie od przyczyn wydłużonego czasu rozpoznania sprawy i z uwzględnieniem wszystkich jej etapów, a w tym wszystkich etapów przed organem ubezpieczeniowym i przed sądem z uwzględnieniem także postępowań wpadkowych np. związanych z pytaniami prawnymi kierowanymi do innych sądów czy Trybunału Konstytucyjnego. W praktyce orzeczniczej tego Trybunału, dotyczącej wykładni art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (co do zasady), dochodzi do stwierdzenia naruszenia tego przepisu konwencji, niezależnie od tego jak skomplikowany charakter ma sprawa, jeśli postępowanie w jednej instancji trwało dłużej niż 3 lata (zobacz wyrok ETPCz w sprawie G. przeciwko P. , z dnia 10 lipca 1984 r, skarga nr 8990/80. Dobrze zorganizowany system prawny danego państwa powinien bowiem dysponować narzędziami do rozpoznania w zasadzie każdej sprawy w w/w terminie. EPTCz wskazuje, że postępowanie trwające latami nie może być prowadzone starannie (zobacz: wyroki ETPCz w sprawach: C. przeciwko P., z dnia 6 kwietnia 2000 r., skarga nr 35382/97, U. przeciwko F., z dnia 9 stycznia 2007 r., skarga nr 61222/00), stwierdza więc przewlekłość postępowania w oparciu o art. 6 Konwencji także w sprawach, w których nie było długotrwałych okresów bezczynności sądu, kiedy postępowanie trwało latami ale nie przyniosło konkretnego efektu (zobacz: wyrok ETPCz w sprawie S. przeciwko P. , z dnia 24 października 2006 r., skarga nr 41187/02). Jak wykłada ETPCz złożony charakter sprawy może mieć charakter faktyczny (duża liczba zarzutów , konieczność zasięgnięcia opinii biegłych, duża ilość oskarżonych lub świadków konieczność dokonywania czynności w drodze pomocy prawnej ) lub prawny (np. konieczność zwrócenia się z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Unii Europejskiej, ustalanie treści mogących mieć zastosowanie w sprawie przepisów prawa obcego), nie ma wpływu, co do zasady, na stwierdzenie przewlekłości postępowania i go nie usprawiedliwia. 8 Lektura „Wytycznych w zakresie stosowania artykułu 6 Konwencji - Prawo do rzetelnego procesu sądowego - aspekty cywilne” (https://www.arch-bip.ms.gov.pl/Data/Files/_public/bip/prawa_czlowieka/standarty/wytyczne-w-zakresie- stosowania-art-6.pdf) wskazuje, że: 
1. Jako punkt początkowy biegu w/w terminu, w przypadku postępowań sądowych z zakresu ubezpieczeń społecznych należy przyjąć złożenie odpowiedniego wniosku do organu administracyjnego, w którym to przypadku okres ten może obejmować również obowiązkową wstępną procedurę administracyjną (K. p-ko N., § 98; X p-ko F., § 31; K. p-ko F.[GC], § 90). W niniejsze sprawie, z uwagi, na fakt, że postępowanie zostało wszczęte przez organ rentowy z urzędu, jako początek biegu terminu należy przyjąć wniesienie odwołania od decyzji. (zobacz teza 272 opracowania)
2. Czas rozpoznania sprawy przed Trybunałem Konstytucyjnym ma wpływ na przewlekłość postępowania prowadzonego przed sądem, jeżeli jego orzeczenie może wpłynąć na wynik sporu przed zwykłymi sądami (D. p-ko N.,§ 77; S. p-ko N.[GC], § 39; P. p-ko N.,§§51-57). „Choć wymogu rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie nie można w tym przypadku interpretować w taki sam sposób, jak w odniesieniu do zwykłego sądu (S. p-ko N.[GC], § 56; O. i Inni p-ko C. [GC], § 109)”. (teza nr 277). 3. „To na Umawiających się Państwach spoczywa obowiązek takiego zorganizowania swoich systemów prawnych, aby ich sądy mogły zagwarantować każdemu prawo do uzyskania ostatecznego orzeczenia w sporach dotyczących praw i obowiązków o charakterze cywilnym w rozsądnym terminie (S. p-ko W. (nr 1)[GC], § 183, oraz S. p-ko N.[GC], § 129).” (teza nr 294).
4. „I chociaż obowiązek ten spoczywa również na Trybunale Konstytucyjnym, to – tak interpretowany –nie może mieć identycznego znaczenia, jak w odniesieniu do zwykłego sądu. Rola Trybunału Konstytucyjnego jako strażnika Konstytucji powoduje, że szczególnie ważne jest uwzględnienie przez Trybunał racji innych niż tylko chronologiczny porządek wpływu spraw, takich jak np. rodzaj i znaczenie sprawy w kategoriach politycznych i społecznych (porównaj S. p-ko N.[GC], §§ 56-58; V. p-ko N., § 51-52; O. i Inni p-ko C. [GC], §109). Ponadto, chociaż Artykuł 6 nakłada wymóg szybkiego prowadzenia postępowania sądowego, kładzie on również nacisk na bardziej generalną zasadę prawidłowego wymierzania sprawiedliwości (V. i inni p-ko N.(dec.) [GC], §132). ” (teza nr 295).
Gdy zatem uwzględni się okres jaki upłynął od dnia złożenia odwołania w niniejszej sprawie staje się oczywiste, iż w przypadku dalszego oczekiwania na wynik postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, może zaistnieć nie dające się usprawiedliwić naruszenie wskazanego wyżej trzyletniego rozsądnego terminu na rozpoznanie sprawy, co z kolei będzie oznaczało naruszenie przez Sąd I instancji przepisów zarówno art. 6 Konwencji jak i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Z tej perspektywy Sąd Okręgowy w Warszawie zmuszony orzec merytorycznie bez oczekiwania na ocenę przez Trybunał Konstytucyjny zgodności z Konstytucją przepisów powoływanej ustawy. W ocenie Sądu Okręgowego w Warszawie istnieją wątpliwości, co do z godności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej w niniejszym postępowaniu decyzji, czego wyrazem było pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego. Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z wyrażanym w orzecznictwie poglądem orzekanie o zgodności ustaw z Konstytucją (art. 188 pkt 1 ustawy zasadniczej), co niewątpliwie należy do wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, nie jest tożsame z oceną konstytucyjności przepisu mającego zastosowanie w konkretnej sprawie rozstrzyganej przez sąd. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 8 sierpnia 2017 r., I UK 325/16, Lex nr 2389585, sąd jest obowiązany do oceny konstytucyjności przepisu ustawy w ramach ustalania, który przepis obowiązującego prawa będzie zastosowany do rozstrzygnięcia danego stanu faktycznego w indywidualnej sprawie. Odmowa zastosowania przepisu ustawy uznanego przez sąd za sprzeczny z konstytucją nie narusza zatem kompetencji Trybunału Konstytucyjnego i nie ma bezpośredniego związku z tymi kompetencjami. 
Uznanie, że sądy powszechne nie są uprawnione do badania zgodności ustaw z Konstytucją, a w konsekwencji do zajmowania stanowiska w kwestii ich zgodności jak też niezgodności z ustawą zasadniczą, jest wyraźnie sprzeczne z art. 8 ust. 2 Konstytucji, który zobowiązuje do bezpośredniego stosowania jej przepisów, przy czym pod pojęciem „stosowanie” należy rozumieć w pierwszym rzędzie sądowe stosowanie prawa (por. także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 2001 r., III ZP 12/01, OSNAPiUS 2002 Nr 2, poz. 34 oraz wyroki tego Sądu z dnia 7 kwietnia 1998 r., I PKN 90/98, OSNAPiUS 2000 Nr 1, poz. 6; z dnia 20 sierpnia 2001 r., III RN 189/00, OSNAPiUS 2002 Nr 6, poz. 130; z dnia 8 stycznia 2009 r., I CSK 482/08, LEX nr 491552; z dnia 8 października 2015 r.). 
Do tej argumentacji odwołał się także Sąd Apelacyjny w Katowicach w uzasadnieniu postanowienia z 28 października 2019 r. ( sygnatura akt III AUz 462/19), uchylającego postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach zawieszającego postępowanie, w sprawie dotyczącej odwołania od decyzji dotyczącej wysokości emerytury, z uwagi pytanie prawne zadane przez tutejszy sąd i zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygnaturą akt P 4/18. Sąd ten wskazał, że Trybunał do chwili obecnej nie wyznaczył terminu rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu Apelacyjnego sąd I instancji „nie ma więc obowiązku oczekiwania na wydanie wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, zważywszy, że zawieszenie postępowania, a więc pozostawanie sprawy w stanie spoczywania, jest wyjątkiem od ogólnego obowiązku sprawnego działania każdej instytucji publicznej, przewidzianego we wstępie do Konstytucji oraz szczególnego obowiązku rozpoznawania spraw sądowych bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 Konstytucji).” Sąd apelacyjny wskazał, że zgodnie z art. 8 Konstytucji jest ona najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, a jej przepisy stosuje się bezpośrednio. Adresatem tej normy są przede wszystkim sądy sprawujące wymiar sprawiedliwości (art. 175 ust. 1), a stosowanie Konstytucji „nie jest wiec zastrzeżone wyłącznie dla Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 ust. 1), ale należy również do sądów, zarówno w przypadku zaistnienia luki w prawie, jak i wówczas, gdy sąd dojdzie do przekonania, że przepis ustawy jest niezgodny z 10 Konstytucją i nie powinien być zastosowany w konkretnej sprawie (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 8 sierpnia 2017 r., I UK 325/16, LEX nr 2389585).”
Sąd Okręgowy w Warszawie musiał zatem rozważyć czy w niniejszym przypadku nie zachodzi konieczność dokonania przez ten sąd samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją przepisów powoływanej ustawy, będących podstawą obniżenia wysokości świadczeń dla osoby odwołującej się. W doktrynie prezentowane są w istocie rozbieżne stanowiska, co do możliwości stosowania wprost przepisów Konstytucji w sposób polegający na odmowie zastosowania przepisów ustawy, które sąd powszechny uznaje za niezgodne z Konstytucją RP (por. Piotr Mikuli „Doktryna konieczności jako uzasadnienie dla rozproszonej kontroli konstytucyjności ustaw w Polsce”, https://prawo.ug.edu.pl/sites/default/files/_nodes/strona-pia/33461/files/mikuli.pdf). Wracając zatem do omawianych poglądów doktryny w przedmiocie dopuszczalności samodzielnego badania przez sąd powszechny zgodności ustawy z Konstytucją wskazać należy, iż obecnie przeważające zdaje się być stanowisko, według którego możliwe jest dokonywanie takiego rozstrzygnięcia w ramach tzw. doktryny konieczności, gdy nie istnieją warunki pozwalające na uzyskanie rozstrzygnięcia w przedmiocie oceny zgodności z Konstytucją dokonywanego przez Trybunał Konstytucyjny. W tej kwestii Prof. Leszek Garlicki wskazał, że jeżeli wystąpi sytuacja, w której sąd w określonej z sprawie zdecyduje, że przepisu ustawy, który miałby stanowić podstawę lub przesłankę rozstrzygnięcia, nie da się pogodzić (w drodze zastosowania prokonstytucyjnej wykładni) z określoną normą lub zasadą konstytucyjną, a jednocześnie w sprawie nie wypowiadał się dotąd TK, jak również nie istnieją warunki pozwalające na uzyskanie rozstrzygnięcia TK, to sąd ten dysponuje kompetencją do odmowy zastosowania (pominięcia) tego przepisu przy wydawaniu rozstrzygnięcia (tak L. Garlicki, „Sądy a Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej”, „Przegląd Sądowy” 2016, nr 7–9, s. 22). 
Z powoływanej wyżej doktryny konieczności wynika, że w sytuacji, gdy nie jest możliwe wyeliminowanie sprzeczności pomiędzy normą konstytucyjną i ustawową w procesie wykładni w zgodzie z Konstytucją, a jednocześnie nie można uzyskać niebudzącego wątpliwości prawnych rozstrzygnięcia TK w tym względzie, sąd powszechny powinien wziąć tę odpowiedzialność na siebie. Wynika to z konieczności zapewnienia obywatelowi w ramach procesu wymierzania sprawiedliwości prawa do sądu bezpośrednio na podstawie Konstytucji (art. 45 ust. 1 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji RP). Należy też podkreślić, że za dopuszczalnością rozproszonej kontroli konstytucyjnej dokonywanej przez sądy powszechne polegającej na odmowie zastosowania w konkretnej sprawie i między tymi konkretnymi stronami ustawy uznanej przez sąd powszechny za sprzeczną z Konstytucją RP wypowiedziało się również wielu przedstawicieli doktryny (porównaj np.: Bogusław Banaszak, Komentarz do art. 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Warszawa 2012, teza 7; Maciej Gutowski, Piotr Kardas „Wykładnia i stosowanie prawa w procesie opartym na Konstytucji, Warszawa 2017, s. 196.; Ryszard Balicki 11 „Bezpośrednie stosowanie konstytucji, Kwartalnik „Krajowa Rada Sądownictwa” 2016, nr 4; Ewa Łętowska „Kryzys wokół Trybunału Konstytucyjnego. Co mogą zrobić sądy?” (https://kulturaliberalna.pl/2016/04/19/ewa-letowska-trybunal-konstytucyjny-kryzys/). Podobne głosy były również powszechnie wyrażane przez przedstawicieli doktryny (m.in. Małgorzata Gersdorf, Marek Safjan, Karol Weitz, Marcin Matczak, Krzysztof Urbaniak) na konferencji zorganizowanej w Katowicach 3 marca 2017 r. pod hasłem „Sędzia a Konstytucja. Kryzys sądownictwa konstytucyjnego a rozproszona kontrola zgodności prawa z Konstytucją” (https://www.prawo.pl/prawnicy-sady/sedziowie-gdy-panstwo-prawa-zagrozone-trzeba-odwolywac-sie-do-konstytucji,184388.html). Podzielając powyższą argumentację i odwołując się do opisanej już doktryny konieczności uznać zatem należało, iż w niniejszej sprawie sąd powszechny mógł zbadać zgodność z Konstytucją RP przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Sąd Okręgowy w Warszawie uwzględnił bowiem, że w niniejszej sprawie zaistniał faktyczny brak możliwości dokonania kontroli zgodności z Konstytucją przepisów powoływanej ustawy przez Trybunał Konstytucyjny, gdyż brak jest możliwości zakończenia niniejszego postepowania przed sądem I instancji w rozsądnym terminie 3 lat, przy oczekiwaniu na rzeczone rozstrzygnięcie Trybunału. Tym samym Sąd Okręgowy w Warszawie miał powinność samodzielnego dokonania oceny zgodności z Konstytucją wskazanych przepisów ustawy. 
Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 23 marca 2016 r. (III CZP 102/15) co do zasady oceny zgodności z Konstytucją norm prawnych nie dokonuje ad casum Sąd Najwyższy lub sądy powszechne, lecz założenie to obowiązuje dopóty, dopóki Trybunał Konstytucyjny jest władny – w istniejącym otoczeniu normatywnym - realizować swoje funkcje ustrojowe. W niniejszej jednak sprawie taka sytuacja nie zachodzi, gdyż nie jest możliwe uzyskanie kontroli konstytucyjnej przez przewidziany do tego organ w postaci Trybunału Konstytucyjnego z jednoczesnym zapewnieniem stronie rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. 
Tym samym w niniejszym przypadku możliwość właściwej kontroli konstytucyjnej musi zapewnić obywatelowi sąd powszechny rozpoznający daną sprawę. Za słusznością powyższej argumentacji przemawia również odwołanie do przykładu zaistniałego w praktyce sądownictwa cypryjskiego, w którym Konstytucja Cypru nie przewidywała możliwości samodzielnej kontroli przez sądy zgodności z konstytucją aktów prawnych. Gdy umocowany do takiej kontroli Sąd Konstytucyjny Cypru nie mógł być ukształtowany w sposób zgodny z opisanym w konstytucji (brak udziału w jego składzie członków narodowości tureckiej), rolę kontroli konstytucyjnej musiał przejąć na siebie Sąd Najwyższy w ramach właśnie tzw. doktryny konieczności, dzięki której na Cyprze ukształtował się rozproszony model kontroli konstytucyjnej (por. P. Mikuli „Doktryna konieczności…s.644). Także zatem powyższa analogia prowadzi do wniosku o konieczności samodzielnej oceny zgodności z Konstytucją wskazanych przepisów ustawy przez sąd powszechny. 12 Powyższa argumentacja legła u podstaw wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, pomimo niewydania wyroku przez Trybunał Konstytucyjny. 
Skutkiem dokonanej przez Sąd ,,rozproszonej kontroli konstytucyjnej” (na podstawie art. 8 ust. 2 w zw. z art. 178 ust. Konstytucji) było pominięcie zakwestionowanych przepisów ustawy przy wydawaniu indywidualnego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a nie ich usunięcie z katalogu aktów prawnych, co w żaden sposób nie koliduje z uprawnieniami zagwarantowanymi Trybunałowi Konstytucyjnemu. Zdaniem Sądu odwołanie zasługuje na uwzględnienie, choć strona odwołująca formalnie pełniła służbę na rzecz organów totalitarnego państwa, wskazanych w art. 13 b ust. 1 znowelizowanej ustawy, o której mowa powyżej. Przepisy ustawy, determinujące treść decyzji organu emerytalno-rentowego, naruszają bowiem przepisy Konstytucji RP, co dyskwalifikuje możliwość uznania wydanej na ich podstawie decyzji, jako zgodnej z prawem. Zdaniem Sądu, przepisy stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji naruszają podstawowe zasady, prawa i gwarancje określone w Konstytucji, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności i innych wskazanych w Odwołaniu aktach i sąd taki pogląd podziela. Obecnie prawie po 64 latach od granicznej daty wskazanej jako końcowy okres pełnienia przez S.R. „służby na rzecz totalitarnego państwa" Odwołującej ograniczono jej prawa nabyte - prawo do renty rodzinnej, pomawiając jej męża o stosowanie bezprawnych metod naruszających prawa człowieka z racji uznania przez ustawodawcę ,że służył na rzecz totalitarnego państwa, a czego nie udowodniono. W zaskarżonej decyzji jako podstawę jej wydania Organ wskazał przepis art. 24 a (który w swej treści odwołuje się do art. 13 b i wiąże z art. 15 c) o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 708), które wprowadzony został mocą ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270). Ustawa nowelizująca jest drugim aktem prawnym dotyczącym obniżenia rent i emerytur osobom, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990. 
Na mocy Ustawy z 2009 r. wyeliminowane zostało prawo do 40 % podstawy emerytury za 15 lat pełnienia służby w organach bezpieczeństwa oraz prawo do 2,6 % tej podstawy za lata z okresu 1944-1990 r., wprowadzając jej zmniejszenie do 0,7 % za każdy rok takiej służby. Mocą Ustawy nowelizującej obniżono w sposób arbitralny stawkę procentową obliczenia emerytury za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa osobom, w tym mężowi Odwołującej do 0% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa (art. 15 c Ustawy) - w konsekwencji Odwołującej. Adresatom Ustawy nowelizującej ograniczono prawo do zwiększenia emerytur oraz na podstawie art. 15 c ust. 3 Ustawy ustalono, że wysokość emerytury, w tym wysokość emerytury męża Odwołującej, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez ZUS z FUS. 
W zakresie renty rodzinnej, mocą Ustawy nowelizującej ustalono, że wysokość renty rodzinnej 13 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez ZUS. Zgodnie z art. 24 a Ustawy „1/1/ przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13 b i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a. Wysokość renty rodzinnej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych". 
Wobec śmierci S.R. Sąd Okręgowy w Warszawie nie ma realnej możliwości badania czy osoba objęta informacją o przebiegu służby faktycznie wykonywała czynności na rzecz totalitarnego państwa i łamała prawa człowieka a jedynie czy jednostka, w której pełniła służbę winna być uznana za należącą do organu totalitarnego państwa. Uwzględniając jednak, iż osoba wymieniona w informacji Instytutu Pamięci Narodowej formalnie pełniła służbę zdefiniowaną w art. 13b ust. 1 ustawy jako służba na rzecz totalitarnego państwa, należało dokonać analizy zgodności zapisów cytowanej ustawy z Konstytucja RP. Przede wszystkim zdaniem sądu okręgowego ustawa zaopatrzeniowa w brzmieniu nadanym mocą art. 1 ustawy nowelizującej z grudnia 2016 roku jest sprzeczna z art. 2 Konstytucji RP. Art. 2 Konstytucji, proklamuje zasadę demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej. Z tej zasady wynikają inne ,stanowiące trzon państwa demokratycznego i prawnego, takie jak: zasada ochrony praw nabytych, zasada zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ustawodawca po ponad 6 latach od wprowadzenia poprzedniej regulacji z 2009 r. obniżającej wysokość emerytur i rent funkcjonariuszy, którzy służyli w organach bezpieczeństwa państwa dokonał ingerencji w wysokość rent rodzinnych po funkcjonariuszach, którzy służyli na rzecz totalitarnego państwa i uczynił to po 26 latach od transformacji ustrojowej. Taka ingerencja w prawo do renty rodzinnej z uwagi na wskazany upływ czasu budzi uzasadnione wątpliwości co do zgodności z przepisami Konstytucji RP a mianowicie z art. 2 Konstytucji RP, bowiem polega na arbitralnym obniżeniu świadczenia, co narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz niedziałania prawa wstecz, wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego. Zasada zaufania, wywodzona z zasady demokratycznego państwa prawnego, opiera się na wymaganiu pewności prawa, czyli takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne, które powodują, że jednostka może decydować o własnym postępowaniu na podstawie pełnej znajomości przesłanek działania organów państwa oraz przewidywalności konsekwencji prawnych, jakie te działania mogą pociągnąć za sobą (vide wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 stycznia 2010 r., sprawa K 6/09 

W przedmiotowej sprawie organ rentowy zaskarżoną decyzją na nowo ukształtował prawo matki odwołującej do wysokości świadczenia z systemu zabezpieczenia społecznego poprzez kwalifikację prawną okresu służby pełnionej przez zmarłego członka jej rodziny, po którym przysługiwało jej świadczenie w postaci policyjnej renty rodzinnej. A zatem uczynił to przez pryzmat okoliczności dotyczących wyłącznie osoby zmarłej a nie okoliczności dotyczących samego uprawnionego do renty rodzinnej. M.R., co bezsporne w dacie wydania decyzji o ustaleniu jej prawa do renty rodzinnej spełniała ustawowe kryteria przyznania jej prawa do tego świadczenia i do chwili obecnej po jej stronie nie zaszły żadne okoliczności powodujące konieczność ponownego ukształtowania jej prawa do tego świadczenia i do jego wysokości. Wobec braku po jej stronie zaistnienia przesłanek do zmiany w prawie do renty rodzinnej, ingerencja w jej wysokość i to znacznym okresie czasu od ustalenia tego prawa i nabycia uprawnień emerytalnych przez członka jej rodziny musi być oceniona za niedopuszczalna w kontekście z art. 2 Konstytucji. 
Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2018 r. oprócz dokonania waloryzacji renty rodzinnej (renty rodzinnej, która została już obniżona poprzez nieuzasadnione zastosowanie wobec Odwołującej się art. 24 a w zw. z 13 b Ustawy i art. 15 c Ustawy, co zostało zakwestionowane nieprawomocnym wyrokiem ) dokonano powtórnie obniżenia renty rodzinnej, co wynika z podstawy prawnej decyzji. Przyjąć należy zatem, że pomimo prawa do waloryzacji emerytury, które nadal Odwołującej przysługuje, i które jest formalnie realizowane, faktycznie na mocy art. 24 a Odwołująca po raz drugi została pozbawiona świadczenia w przysługującej jej wysokości i otrzymuje świadczenie o wartości uśrednionej. Z powyższego wynika, że dla wysokości wypłacanego Odwołującej świadczenia nie ma obecnie znaczenia waloryzacja renty. Jest to jedynie pozorne podniesienie świadczenia , a więc pozorne zadośćuczynienie prawu jakie przysługuje Odwołującej i jakie zostało jej odebrane. Świadczenie wypłacane 
Odwołującej wydaje się być względem renty rodzinnej świadczeniem zastępczym. W ocenie Sądu, obniżenie do 0% podstawy wymiaru emerytury za każdy rok „służby na rzecz totalitarnego państwa", obniżenie wysokości emerytury maksymalnie do wysokości przeciętnej emerytury wypłacanej przez ZUS z FUS, obniżenie renty rodzinnej maksymalnie do kwoty przeciętnej renty rodzinnej wypłacanej przez ZUS (z zupełnym pominięciem wypracowanej przez męża odwołującej ponad 40 lat podstawy) uderza w istotę renty jako środka zabezpieczenia społecznego. 
Okres służby, okres pracy nie ma ostatecznie wpływu na wysokość świadczenia, jego podstawy. Arbitralne obniżenie wysokości świadczeń nabytych słusznie, w sposób przewidziany przepisami prawa, pewnej grupie osób (w tym Odwołującej), dodatkowo motywowane twierdzeniem, że pierwsza obniżka świadczeń była niewystarczająca, a następnie obciążenie wyborem bądź przymusem pracy w określonych formacjach członków rodziny osób uprawnionych do renty rodzinnej nie stwarza po ich stronie poczucia bezpieczeństwa prawnego i podważa zasadę zaufania do państwa i tworzonego przez nie prawa. Naruszenie tej zasady jest szczególnie widoczne w obliczu tego, że dla ustawodawcy i dla Organu bez znaczenia pozostał fakt, że mąż Odwołującej pełnił służbę ponad 40 lat. 
Zasadę zaufania obywateli do państwa narusza również fakt obniżenia podstawy wymiaru do 0% za każdy rok służby do 31 lipca 1990 r. Zastosowane w stosunku do Odwołującej się rozwiązanie ma charakter represyjny, jest nadmiernie uciążliwe i nie jest usprawiedliwione żadnymi okolicznościami. Stanowi przejaw dyskryminacji. W wyroku z dnia 28 lutego 2012 r., wydanym w sprawie o sygn. akt: K 5/11 Trybunał Konstytucyjny uznał, że wzruszalność prawomocnych decyzji emerytalno-rentowych powinna być sytuacją wyjątkową, wynikającą z precyzyjnie określonych przesłanek. We wskazanym wyroku TK wskazał: „Trybunał Konstytucyjny zwracał uwagę, że bezpieczeństwo prawne jednostki może pozostawać w kolizji z innymi wartościami, których realizacja wymaga wprowadzenia zmian do systemu prawnego. Jednostka ma prawo jednak oczekiwać, że regulacja prawna nie zostanie zmieniona na jej niekorzyść w sposób arbitralny. Prawodawca nie może w sposób dowolny kształtować treści obowiązujących norm, traktując je jako instrument do osiągania stale to innych celów, które sobie dowolnie wyznacza (zob. wyrok TK z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00). Przestrzeganie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa ma szczególne znaczenie w sytuacji, w której ma miejsce zmiana dotychczas obowiązujących przepisów, „zwłaszcza tych, które znalazły już zastosowanie jako czynnik kształtujący sytuację prawną ich adresatów". Zasada ta nabiera szczególnej wagi, gdy nowelizowane przepisy normują sytuację emerytów, a więc osób o ograniczonej zdolności adaptacyjnej do zmienionej sytuacji (zob. wyrok TK z 20 grudnia 1999 r., sygn. K 4/99, OTK ZU nr 7/1999, poz. 165)" (...). Trudno mówić o gwarancjach bezpieczeństwa prawnego w przypadku osób, które ze względu na wiek i zdrowie nie są w stanie podjąć dodatkowego zatrudnienia. Osoby te podjęły określone decyzje życiowe, jak np. rezygnacja z zatrudnienia, zaciągnięcie określonych zobowiązań, np. kredytowych, ukształtowanie stosunków rodzinnych, a następnie na skutek zmiany przepisów, ponownego ustalenie wysokości świadczeń ponoszą negatywne konsekwencje tych zmian. Odwołująca, jak wynika z odwołania jest 85 - letnią, ciężko chorą kobietą, niedołężną, poruszającą się na wózku inwalidzkim, z ustalonym znacznym stopniem niepełnosprawności, ze zdiagnozowanym zespołem otępiennym i pogłębiającą się chorobą Alzheimera. Ma potwierdzone wskazania w zakresie stałej opieki i pomocy innych osób. Przebywa w Ośrodku - Gold Senior Dom Opieki, w którym ma zapewnioną stałą, niezbędną opiekę, w którym pobyt wiąże się z miesięczną odpłatnością w wysokości 2500,00 zł. miesięcznie. Ze względu na wiek i stan zdrowia nie jest zatem w stanie przystosować się do stworzonej jej nagle sytuacji, w której pozbawiona została środków przeznaczanych na środki warunkujące utrzymanie jej przy życiu. Obniżając Odwołującej świadczenia, na mocy rozwiązania ustawowego, ustawodawca zrobił to w sposób arbitralny, bez wyroków skazujących, bez ustalania indywidualnej winy, uznając po raz drugi, że sam fakt służby jej męża w określonej jednostce uzasadnia zastosowanie odpowiedzialności zbiorowej w stosunku do niego, do niej i wszystkich mających jakikolwiek związek ze służbą bezpieczeństwa a następnie kwalifikowaną jako służba na rzecz totalitarnego państwa, bez względu na charakter jego pracy, wykonywane czynności, działania,i postawę. Powoduje to, że konstytucyjna zasada domniemania niewinności została odwrócona. Mąż Odwołującej oraz Odwołująca z góry zostali bowiem uznani za winnych. Wydaje się, iż ustawodawca przyjął a priori założenie o winie, uznając że potwierdza ją fakt nie wykazania braku winy (a możliwie jest to tylko w wąskim przypadku wykazania działania jej męża na rzecz niepodległego państwa, bez wiedzy przełożonych, co po 65 latach dla Odwołującej nawet gdyby takie były fakty nie byłoby możliwe). Powyższe narusza określoną w art. 2 Konstytucji gwarancję zakazu podwójnego karania oraz zasady 16 domniemania niewinności i zasady skazania prawomocnym wyrokiem Sądu (art. 42 i 45 ust. 1 Konstytucji). Trudno uznać za zasadne aby zasada sprawiedliwości społecznej rozumiana przez ustawodawcę w określony sposób i która stanowiła uzasadnienie dla Ustawy nowelizującej winna być uznana za nadrzędną nad podstawowymi gwarancjami państwa prawa. Odwoływanie się przez ustawodawcę do konieczności zniesienia przywilejów emerytalno-rentowych, jakie państwo komunistyczne zapewniało funkcjonariuszom aparatu bezpieczeństwa pozostaje w sprzeczności z faktem, iż przyznanie świadczeń emerytalno - rentowych dla strony odwołującej nastąpiło w zgodzie z regułami ustawy zaopatrzeniowej obowiązującej w dacie nabycia prawa do renty rodzinnej . Bezspornie M.R. na mocy prawomocnej decyzji organu rentowego nabyła prawo do renty rodzinnej. W ocenie Sądu Okręgowego wydanie decyzji obniżającej świadczenie stronie skarżącej, które zostało jej uprzednio przyznane, zgodnie z obowiązującym prawem, nie stanowiło realizacji zasad sprawiedliwości społecznej ale jest w istocie sankcją represyjną i dyskryminującą, o czym świadczy zastosowanie przelicznika w wysokości 0,0% za lata służby członka rodziny strony odwołującej w organach na rzecz totalitarnego państwa. Sprzeczność z tymi zasadami pogłębia fakt przeniesienia powyższej odpowiedzialności na członków rodziny w tym wdowy i dzieci po funkcjonariuszach, po których przysługuje prawo do renty rodzinnej - tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy. Bezsprzecznie członek rodziny strony odwołującej przed rokiem 1990 wykonywał służbę zakwalifikowaną przez ustawodawcę jako służba na rzecz totalitarnego państwa, a tymczasem w roku 2016 r. ustawodawca przyjmuje fikcję prawną, powodującą takie ustalenie wysokości świadczenia, jakby jakiejkolwiek służby nie pełnił bo nie miała ona przełożenia na wysokość świadczenia emerytalnego/rentowego przysługującego mu do dnia śmierci. Przyjęcie wskaźnika 0,0% dla ustalenia wysokości świadczenia za okres służby na rzecz totalitarnego państwa należy ocenić nie tyle jako likwidację przywileju, lecz jako rodzaj sankcji represyjnej indywidualnie adresowanej, bez uprzedniego ustalenia zdarzenia z udziałem męża/ojca wnioskodawcy, które taką sankcję by uzasadniało. Takie ukształtowanie wskaźnika wysokości podstawy wymiaru świadczenia świadczy o represyjnym charakterze ustawy jest nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa. Ustawodawca względem M.R. zastosował sankcję nie za to co robił jej maż, a tylko za to w jakich organach państwa służył oraz - co szczególnie istotne - przy odniesieniu takiej represji do członka rodziny tylko z uzasadnieniem bazującym wszak na przypuszczeniu i ogromnym uogólnieniu, iż osoba ta korzystała z profitów, jakie dawała jej służba męża na rzecz totalitarnego państwa. Ustawodawca doprowadził więc do sytuacji, w której na mocy przepisu prawa uchwalonego w odległym czasie po zakończeniu służby przez członka rodziny strony odwołującej ( co w niniejszej sprawie miało miejsce w marcu 1990 r. -k 27 a.s .) i już po jego śmierci , ma ona ponosić odpowiedzialność za to ,że przysługuje jej świadczenie po osobie uznanej przez ustawodawcę za sługę reżimu totalitarnego. Taka regulacja jest nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa. 17 Wymaga zwrócenia uwagi ,że w wyroku z dnia 24 lutego 2010 r. (sygn. akt K 6/09, OTK-A 2010/2/15) Trybunał Konstytucyjny uzasadniając możliwość obniżenia świadczeń wskazał, że ustawodawca jest do tego uprawniony ale w sposób racjonalnie umiarkowany. Wywieść należy, iż dopuścił możliwość likwidacji przywilejów nabytych niesłusznie ale nie dopuścił likwidacji uprawnień emerytalnych w ogóle poprzez ustalenie wskaźnika w wysokości 0% i dodatkowego wprowadzenia ograniczenie do przeciętnej wysokości odpowiednio emerytury z FUS czy renty rodzinnej z FUS, nie dopuścił również dokonywania formalnej/pozornej waloryzacji świadczeń i jego ponownego ograniczenia do uśrednionego świadczenia. Trudno uznać aby mieściło się to ramach norm konstytucyjnych. 
Mając na uwadze orzecznictwo Trybunału, z którego wynika, że odstąpienie od ochrony praw nabytych uzasadnione jest jedynie w szczególnych okolicznościach, mających uzasadnienie w innych wartościach konstytucyjnych trudno znaleźć usprawiedliwienie dla założenia, że zasada sprawiedliwości społecznej, na którą powołuje się ustawodawca w projekcie, powinna być ponownie nadrzędną nad kolejną z zasad - zasadą ochrony prawa nabytych. Nie zachodzą bowiem żadne szczególne okoliczności uzasadniające wprowadzenie w stosunku do Odwołującej, czy innych restrykcji pozbawiających praw. Nie zdarzyło się nic wyjątkowego co stanowiłoby taką wartość konstytucyjna, która powinna mieć priorytet i której nie można inaczej chronić. Do ograniczenia/pozbawienia praw i wolności konstytucyjnych nie powinna prowadzić motywacja polityczna. Odwołująca podnosi również, że naruszenie zasady ochrony praw nabytych stanowi zawsze obrazę zasady zaufania obywatela do państwa. 
Naruszona została również określona w art. 32 Konstytucji zasada równości wobec prawa, która przejawia się, m. in.: w obowiązku tworzenia przez władzę publiczną takich regulacji, które uwzględniały będą nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w sytuacjach podobnych. Odnosząc się do tej zasady przez pryzmat Ustawy wskazać należy na wyodrębnienie z grupy wszystkich funkcjonariuszy służb mundurowych uprawnionych do zaopatrzenia emerytalnego grupy funkcjonariuszy, którzy pracowali w wymienionych jednostkach, bez przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, sprawdzającego, uznając, że nie zasługują na równe traktowanie. Nie do pogodzenia z tą zasadą jest tak daleko idące zróżnicowanie osób świadczących służbę w wymienionych jednostkach od innych ubezpieczonych, którzy w tym samym czasie nabyli świadczenia emerytalne. Mimo wysłużenia długiego okresu, wielu lat służby emerytura męża Odwołującej byłaby rażąco niska (porównując do innych którzy wysłużyli podobną liczbę lat), a w konsekwencji niższa jest renta rodzinna Odwołującej, która dodatkowo została wyrównana do przeciętnej wypłacanej z FUS. Naruszenie zasady równości stanowi jednocześnie naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej tym samym naruszenie zasady równości z powołaniem się na zasadę sprawiedliwości społecznej jest niedopuszczalne. 
Ścisły związek z zasadą równości i niedyskryminacji mają gwarancje godności człowieka, do których odnosi się art. 30 Konstytucji. Działania władz publicznych nie mogą prowadzić do tworzenia sytuacji, które odbierają jednostce poczucie godności. Godność jest nienaruszalna, a władze publiczne mają obowiązek ją chronić. Do naruszenia godności, dobrego imienia, prawa do poszanowania życia rodzinnego doszło poprzez uznanie, że służba męża Odwołującej stanowiła „służbę na rzecz totalitarnego państwa", które jest pojęciem jednoznacznie pejoratywnym bo zalicza męża Odwołującej do grona winnych działań związanych z naruszeniami praw człowieka a czego pozwany nie wykazał. Dokonanie takiej kwalifikacji bez względu na staż, obowiązki, stworzenie drugiej regulacji obniżającej uposażenia to działania ustawodawcy, które odbierają osobom dotkniętym tymi 18 regulacjami poczucie godności, poniżają w oczach opinii publicznej. Odwołująca została dotknięta tą oceną, kwalifikacją i obciążona konsekwencjami wyboru (bądź przymusu) miejsca pełnienia służby czy nauki (dokonanego w tym zakresie przez Organ ustalenia) jej męża w okresie 1948-1954. 
Mąż Odwołującej po ponad 37 latach od zakończenia służby i ona są piętnowani, mimo iż brak dowodu na to, by jego działania naruszały prawa człowieka . Prawo do zabezpieczenia na wypadek niezdolności do pracy lub po osiągnięciu wieku emerytalnego zaliczane jest do podstawowych praw człowieka. Prawo to gwarantuje Konstytucja oraz traktaty międzynarodowe. 
Art. 67 Konstytucji stanowi, iż każdy obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. W orzecznictwie Trybunału podkreśla się, że w konstytucyjnym prawie do zabezpieczenia społecznego mieści się prawo do zachowania realnej wartości przyznanych świadczeń. Tym samym skoro w prawie tym mieści się prawo do zachowania realnej wartości świadczeń to tym bardziej mieści się w nim zakaz arbitralnego obniżania wypłacanych świadczeń. Emerytura byłych funkcjonariuszy bezpieczeństwa obniżona została do 0 %. Funkcjonariusz został potraktowany tak jakby nie świadczył pracy, a dodatkowo regulacje, zmiany ustawy dotyczą również okresu służby poza służbą uznaną za służbę na rzecz totalitarnego państwa i sprowadzają się do ukarania Odwołującej za legalną służbę jej męża w czasie jej wykonywania. Mąż odwołującej był ponad 40 lat funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej. Art. 67 Konstytucji jest źródłem uprawnień emerytalnych, które obejmuje również prawo do waloryzacji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy podstawę wymiaru emerytury lub renty inwalidzkiej stanowi uposażenie należne funkcjonariuszowi na ostatnio zajmowanym stanowisku, a nie miesięczna kwota przeciętnej emerytury, czy renty i nie minimalna kwota dla grupy. Waloryzacja rent i emerytur jest prawnie określonym mechanizmem zwiększenia nominalnej wysokości świadczeń z powodu utraty jej realnej wartość wynikającej głównie z inflacji. Oznacza to, że coroczna waloryzacja jaką otrzymywała Odwołująca została jej bezprawnie odebrana. 
Zaskarżoną decyzją Organ dokonując waloryzacji powtórnie ograniczył wysokość wypłacanego świadczenia, stosując jeszcze raz art. 24 a ust. 2.Dokonana waloryzacja nie ma żadnego znaczenia dla wysokości wypłacanego świadczenia i jest tylko pozornym podniesieniem świadczenia i tak wypłacanego w uśrednionej wysokości. 

Według Trybunału Konstytucyjnego uprzywilejowanie funkcjonariuszy służb mundurowych, jeśli chodzi o warunki nabywania uprawnień z zaopatrzenia, ich wysokość jest uzasadnione szczególnymi warunkami pełnienia służby. Jego porównywanie z systemem ubezpieczenia społecznego jest niewłaściwe gdyż są to dwa systemy zbudowane i funkcjonujące na innych zasadach. Jednak nawet pomijając zasadność porównywania tych dwóch systemów (którego dokonuje ustawodawca w uzasadnieniu) to o ile obniżenie „przywilejów" do wskaźnika spotykanego w powszechnym systemie można byłoby uznać za usprawiedliwione to wprowadzony współczynnik 0% nie ma zastosowania nigdzie, w żadnej regulacji - to szczególna rygorystyczna regulacja. Ponadto regulacja dotyczy prawa do całegox świadczenia, które funkcjonariusz wypracowywał w ciągu całego życia, obniżając je drastycznie. 
Sankcje, które zastosowano w stosunku do Odwołującej się , polegające na istotnym obniżeniu renty rodzinnej, która została obliczona w oparciu o emeryturę są znacznie bardziej rygorystyczne niż sankcje, które ustawodawca zastosował w stosunku do osób, którzy popełnili przestępstwa związane ze służbą i zostali skazani prawomocnymi wyrokami. Ograniczenie w zakresie konstytucyjnych wolności i praw, o którym mowa w art. 31 ust. 3 Konstytucji ma zastosowanie w przypadku każdego ograniczenia praw i wolności w tym 19 również w przypadku prawa do świadczeń z zabezpieczenia społecznego. Może nastąpić jednak tylko w drodze ustawy i tylko wtedy gdy ograniczenia są konieczne w demokratycznym państwie prawa dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej, albo praw i wolności innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty prawa i wolności. Ustawodawca nie powołał się na żadną wartość wskazaną w art. 31 ust. 3 Konstytucji, której ochrona byłaby konieczna. Wskazał wyłącznie na poczucie sprawiedliwości ze względu na ujemną ocenę tych organów. Działania takie pozbawiają części środków utrzymania i utrudniają egzystencję Odwołującej, która jest już w grupie osób, nad którym opieka jest konstytucyjnym obowiązkiem państwa. Ustawodawca wskazuje, że Ustawa nowelizująca gwarantuje wypłatę najniższej emerytury lub renty nie zmienia to jednak faktu, że pozbawia ona istotnej części świadczenia osoby, które przez wiele lat świadczenia to otrzymywały. Ustawodawca obniżając w sposób tak drastyczny poziom świadczenia nie wskazał żadnej wartości, która uzasadniałaby to. Bez wątpienia pozbawienie uprawnionych praw nabytych do świadczeń narusza Konstytucję nawet w sytuacji gdy nie powoduje ich obniżenia poniżej minimum egzystencji. Z uwagi na to, że Ustawa nowelizująca ma charakter represyjny prowadzi to do naruszenia konstytucyjnej zasady podziału władzy określonej w art. 10 Konstytucji. Jej naruszenie polega na przekroczeniu ustrojowego zakresu uprawnień przez władzę ustawodawczą, która tą ustawą wymierza określoną karę, a do wymierzania sprawiedliwości uprawniona jest władza sądownicza. Wraz z naruszeniem tej zasady naruszona jest zasada domniemania niewinności, zakaz karania bez wyroku sądowego oraz prawo do obrony. Ugruntowane jest orzecznictwo Trybunału Strasburskiego, że zasady leżące u podstaw art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności ,sporządzonego w Paryżu 20 marca 1952 r. (DZ.U. z 1995 r., nr 36, poz. 157) a więc zasady ochrony własności i mienia znajdują zastosowanie w stosunku do rent i emerytur, bowiem prawo do emerytury lub renty stanowi prawo majątkowe w rozumieniu art. 1 Protokołu nr 1 (tak np. w sprawie L. i inni przeciwko S. , skargi do ETPCz nr 27458/06, 37205/06, 37207/06 i 33604/0). Europejski Trybunał Praw Człowieka w swoim orzecznictwie ( ostatnio wyrok z dnia 14 czerwca 2016 r. w sprawie P. przeciwko C., skarga nr 71148/10; decyzja z dnia 4 lipca 2017 r. w sprawie M. przeciwko L., skarga nr 75916/13 ) wskazuje, że zmniejszenie lub zaprzestanie wypłaty świadczenia emerytalnego może stanowić ingerencję w poszanowanie własności w rozumieniu art. 1 Protokołu nr 1. Ingerencja ta jest dopuszczalna, musi jednak być uzasadniona. Obowiązujący w Polsce system źródeł prawa przesądza, że w myśl art. 91 ust. 2 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji, ratyfikowana umowa międzynarodowa ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy nie da się pogodzić z umową. Przywracanie sprawiedliwości społecznej poprzez obniżenie emerytur en bloc wszystkim funkcjonariuszom służb i organów bezpieczeństwa niezależnie od ich roli i pełnionej funkcji, było już przedmiotem poprzednich rozwiązań ustawowych przyjętych w 2009 r., tzw. pierwszej ustawy dezubekizacyjnej. Wówczas już obniżono wskaźnik wysokości podstawy wymiaru emerytury za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa do 31lipca 1990 roku z 2,6% do 0,7% w związku z przyjęciem, że te prawa zostały nabyte niesłusznie. Sprawa decyzji wydawanych na podstawie tej ustawy była przedmiotem oceny przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, który stwierdził, że przyjęte wówczas przez 20 polskie ustawodawstwo rozwiązanie było dopuszczalne - stanowiło kres przywilejom emerytalnym przysługującym członkom byłych komunistycznych służb bezpieczeństwa i zapewniło tym samym sprawiedliwość systemu emerytalnego w Polsce. Z tego punktu widzenia regulacje ustawy zaopatrzeniowej z 2016 r. , w ocenie Sądu nie są do pogodzenia z1 Protokołem nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175). W kontekście wskazanych powyżej okoliczności, zdaniem Sądu ani ustawodawca, ani organ emerytalno - rentowy nie wykazali, że aktualnie drastyczne obniżenie świadczenia stronie odwołującej znajdowało uzasadnienie w konieczności rozliczenia z byłym systemem totalitarnym. Przestrzeganie zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa ma szczególne znaczenie w sytuacji, w której ma miejsce zmiana dotychczas obowiązujących przepisów a co zaistniało w przedmiotowej sprawie. Zasada ta nabiera szczególnej wagi, gdy nowelizowane przepisy normują sytuację emerytów czy rencistów a więc osób o ograniczonej zdolności adaptacyjnej do zmienionej sytuacji. ( vide wyrok TK z 20 grudnia 1999 r. , sygn. akt K 4/99, OTK ZU nr 7/1999 , poz. 165). Zgodnie z przepisami art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia, a prawa te podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej. Zgodnie natomiast z przepisem art. 67 ust. 1 obywatel ma prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego. Zakres i formy zabezpieczenia społecznego określa ustawa. Omawiane przepisy formułują więc zasadniczo dwa prawa podmiotowe: prawo do ochrony mienia i jego poszanowania oraz prawo do zabezpieczenia społecznego. W konstytucyjnym prawie do zabezpieczenia społecznego mieści się prawo do zachowania realnej wartości nabytych świadczeń. Jest to indywidualne prawo podmiotowe. Tym bardziej mieści się więc w nim zakaz arbitralnego obniżania tych świadczeń, motywowanego jedynie względami politycznymi, naruszającego zasadę równości, zasadę ochrony praw nabytych i zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Prawo zabezpieczenia społecznego - nie jest dziedziną, która ma za zadanie wprowadzać sankcje za działania nie mające związku z wystąpieniem ryzyka ubezpieczeniowego i niewynikające z warunków nabycia prawa do świadczenia. W tym aspekcie kwestionowany przepis ( art. 24 a ust.2) zdaje się mieć charakter represyjno-odwetowy, nieznajdujący ochrony w regulacjach konstytucyjnych i przepisach prawa międzynarodowego. Kwestionowane przez stronę odwołującą przepisy ustawy z 2016 r. w sposób nieusprawiedliwiony, zdaniem Sądu i drastycznie naruszający prawo jej własności ingerują w słusznie nabyte przez nią prawo do renty rodzinnej . Wobec powyższego w pełni uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 67 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. 
Konkludując Sąd Okręgowy w Warszawie dokonując samodzielnie oceny zgodności z Konstytucją RP omawianych przepisów ustawy nowelizującej uznał, że przepisy te są niezgodne ze wskazanymi wyżej i szczegółowo omówionymi przepisami i zasadami konstytucyjnymi. Tym samym rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno być oparte o przepisy ustawy, lecz bez stosowania niezgodnych z konstytucją art. 15c, 24a oraz art. 13 ust. 1 lit. 1c w związku z art. 13b ustawy. 
O kosztach zastępstwa prawnego Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu na podstawie art. 98 k.p.c. oraz § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265 t.j.) w brzmieniu obowiązującym w okresie od 27 października 2016 r. 
Sędzia Małgorzata Kornaszewska-Kostaniak .